Hürriyet Ege 31.01.2010

http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/13639982.asp?yazarid=201&gid=142

BİR tabloya bakarken görülenler tabloya nasıl bakıldığına bağlı… Büyük bir tabloya çok yakından bakanlar tablonun ancak çok küçük bir bölümünü net olarak görebilirler. Gördüklerini tarif etmeye çalışırken, Mevlana’nın öyküsündeki, karanlık ahırda elleriyle yokladıkları fili tarif etmeye çalışan insanlara benzerler; hortumunu tutan boruya, kulağını elleyen yelpazeye, ayağını ele geçirense direğe benzediğini söyler, koskoca filin.
Tabloya bakanda görme kusuru olması sorun yaratır. Yakını göremeyenler yakından, uzağı göremeyenlerse uzaktan baktıklarında tam seçemezler tabloyu ve uygun bir gözlüğe gereksinim duyarlar. Görmek istediğinden başkasını göremeyen önyargılılarda ise, gözlük de işe yaramaz.
*
Tabloya hangi açıdan bakıldığı da önem taşır. Çok sağdan veya çok soldan bakanlar tablonun ancak bir bölümünü ayırt edebilirken, karşıdan bakabilenler daha şanslıdır. Bir de geçmişte soldan bakarak betimledikleri tabloyu, bugün sağdan bakarak tasvir edenler vardır ki, baktıkları tablo, başka bir tablodur sanırsınız.
Az sayıda insan, tablo oluşturulurken yakından izleme şansına sahiptir, büyük çoğunluksa ancak tamamen ortaya çıktıktan sonra görebilirler tabloyu… Şekillendirilmesi uzun zaman alan bir tabloyu incelerken sadece bu tablonun oluşumundaki tarihsel sürecin değil, benzer tabloların gelişmesindeki tarihsel süreçlerin de iyi bilinmesinde de yarar var.
*
Türkiye’nin bugünkü durumunu değerlendirirken, farklı açılardan bakıp, oluşan görüntüleri üst üste oturttuktan sonra, görebildiğim tabloda Atatürk ilke ve devrimlerine; “laik demokratik sosyal hukuk devleti” gibi kavramlara; özgürlüğe, hoşgörüye, dayanışmaya, dürüstlüğe, diyaloğa, empatiye, işbirliğine, adalete, eşitliğe, akıl ve bilimin yol göstericiliğine her zamankinden daha çok gereksinim olduğu göze çarpıyor. Baktığım tablonun hemen üstünde Cenap Şahabettin’in şu sözleri asılı:
“Hayat merdivenlerini çıkarken, insanlara iyi davranalım. Çünkü inerken yine aynı insanlara rastlayacağız.”
(Prof. Dr. Ülgen Zeki Ok’un kaleminden, okulgen@superonline.com)

Hürriyet Ege 23.01.2010

http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=13560758&yazarid=201&tarih=2010-01-23

Seçildikten sonra ilk kez birlikte olma fırsatı bulduğum, Türkiye’nin ilk Cittaslow’u Seferihisar’ın Belediye Başkanı Tunç Soyer projeyi şöyle açıklıyor:
“Cittaslow” yani “Yavaş Şehir” İtalya’da bir Amerikan “fast food” lokantasına tepki olarak başlayan “slow food” hareketinin bir devamı… Şehirlerin yerel kimlik ve özelliklerini koruyarak dünya sahnesinde yer almasını amaçlarken; tarihi dokunun korunmasını, eski binaların restore edilmesini, ulaşımda modern araçların yanında bisiklet ve fayton kullanımını, yerel ve sağlıklı yemeklerin tüketimini, ev pansiyonculuğunu, eski geleneklerin korunmasını destekliyor.
Proje konusunda bir kitapçık da hazırlayan Soyer ve ekibi bugüne dek neler mi yapmış?
Eski Belediye binasının her odası, bir köye tahsis edilmiş, burada muhtarların verdiği isimler aracısız, bedelsiz ürünlerini satmaya başlamışlar. Her salı açık pazar kurulmuş, üretimi durmuş ürünler yeniden kazanılmış. Pazarları Sığacık’ta sokak tiyatrosu ve çalgıcılarıyla renklenecek benzer bir proje gündemde. 75 yaşın üstündekilerle toplantı yapılmış, yöresel eski yemek ve gelenekler belirlenmiş. Ege Üniversitesi’yle güneş enerjisi, peyzaj mimarisi gibi birçok alanda proje üretimine yönelik protokol yapılmış, Ziraat Fakültesi’yle geniş işbirliği planlanıyormuş; üniversitenin çevre topluluklarının çalışmaları şimdiden hayli ilerlemiş.
Tüm Seferihisarlıların büyük coşkuyla desteklediği bu mükemmel yerel kalkınma modelinin bir özelliği de partiler üstü olması. Bunda Soyer’in parti gözetmeksizin tüm halkla iyi ilişkiler kurmasının rolü büyük.
Tunç Soyer gibi donanımlı, çalışkan, halkıyla bütünleşen, uygulanabilir ve yararlı projeler üretebilen insanların politikaya atılmaları ve desteklenmeleri sadece o yöreye değil, Türkiye’ye çok şey kazandıracaktır. Seferihisar’ın başarılı başkanını kutluyor, bir taraftan da bu projeye nasıl katkıda bulunabileceğimi düşünüyorum.

(Prof. Dr. Ülgen Zeki Ok’un kaleminden, okulgen@superonline.com)

Hürriyet Ege 17.10.2009

http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/13498751.asp?yazarid=201&gid=142

TÜRKİYE’nin sorunlarını bir ağaca benzetirsek, ağacın gövdesini “eğitim sorunu” oluşturur kanımca. Gövde iki ana dala ayrılır bir süre sonra; “popülizm” ve “gri tonlarının eksikliği” adlarında… Bugün tartıştığımız sorunlar bu iki ana daldan ayrılan küçük dallardır; gövdeye, hatta köklere inmedikçe çözüleceğine, daha karmaşık hale gelirler.
Belki de öncelikle üç muhalefet partisinin özeleştirisine gereksinim vardır. Önce CHP popülizm, yani oy uğruna, 1946-1950 yılları arasında yaptığı ve sonradan köy enstitülerinin kapatılmasıyla sonuçlanan politika değişikliklerinin Atatürk ilke ve devrimlerinden uzaklaşmanın başlangıcı olduğunu kabul edebilir.
Sıra Demokrat Parti, Adalet Partisi, Anavatan ve Doğru Yol partilerinin devamı niteliğindeki genç Demokrat Parti’ye geldiğinde, Türkçe ezan zorunluluğunun kaldırılmasıyla başlayan süreçteki yanlışlar vurgulanır. Bakarsınız eski Cumhurbaşkanı Demirel, eski Başbakan Demirel’i eleştirir; ardından Sayın Cindoruk koltuğunu Atatürkçü, kültürlü, genç, dinamik, önceden politikaya bulaşmamış birine (Böyle birini tanıyorum) devreder ve bunu başarılar izler.
Milliyetçi Hareket Partisi, Türk milliyetçisi bir partinin sloganının nasıl Arapça’ya dönüştüğünü değerlendirsin yeter.
Gri tonlarının fark edilememesine gelince… Ünlü sosyolog ve psikanalist Erich Fromm’a göre, yeterince gelişmemiş birey ve toplumlar olayları siyah veya beyaz görme eğilimindedir; eğitildikçe ve geliştikçe gri tonlarının farkına varmaya başlarlar ve gerçek anlamda demokratik yaşam ancak böyle gerçekleşir. Bertrand Russell’ın “Ne kadar az bilirseniz; o kadar şiddetle savunursunuz” ve Bernard Shaw’un “Demokrasi en iyi rejimdir; ama halk tanrılardan oluşmuşsa” sözleri bu görüşü destekler.
Atatürk’ün önerdiği biçimde; eğitimden başlayarak, Ege ile Doğu Anadolu arasındaki farklar giderilmedikçe, Türkiye’de hiçbir sorun çözülemez. İlerleyebilmek, gri tonların farkına varabilmek için 1946 ruhuna dönmemiz şart.
(Prof. Dr. Ülgen Zeki Ok’un kaleminden, ulgenok@ulgenok.net)

Hürriyet Ege 03.01.2009

http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/13367527.asp?yazarid=201&gid=142

ZOR günler yaşıyoruz. Hiç görülmemiş düzeyde derin kutuplaşmalarla girdik yeni yıla… 1980 öncesinde bile sağ ve sol, iki ana kamplaşma varken, bugün kendilerini Türk, Kürt; laik veya dindar olarak tanımlayan dört kutup bulunuyor. Gerek 1980 öncesinde, gerek günümüzde yaşanan kutuplaşmaların, temelde dış kaynaklı oldukları yönünde kanıtlar var.
Hoşgörüye, soğukkanlılığa ve diyaloğa her zamankinden fazla gereksinim olacak 2010’da; başta İzmir, Ege Bölgesi’nde yaşayan insanlara önemli görevler düşecek. Çünkü bu değerler, diğer bölgelere oranla daha yaygın bölgemizde. Belki halkımızın kozmopolit oluşundan, belki eğitim ve kültür düzeylerinin yüksekliğinden, belki de sosyoekonomik nedenlerle… Sabit düşünceli değiliz, takım tutar gibi tutmayız siyasi partileri ve birçok konuda öncülük ederiz Türkiye’ye…
¡
Zaman kavga değil, birleşme, bütünleşme zamanı… Kendimizi karşı kutupta gördüğümüz insanların yerine koyup, bakabilirsek olaylara, yani empati kurabilirsek, her şey daha kolay olabilir. Empati sempatiyi doğurabilir. Aşırı kutuplaşmayı önlemek için CHP ve AK Parti daha rahat bir araya gelebilir Ege’de; MHP’liler terör yanlısı olmayan Kürt kökenli vatandaşlarımızla daha kolay kucaklaşabilir.
Yurtta ve dünyada huzur ve barış için güçlü ordunun varlığı da bir önkoşul. Anımsayalım; 1998’de Kara Kuvvetleri Komutanımızın Suriye sınırında verdiği “Sabrımız taştı” mesajının ardından, Suriye tüm politikalarını değiştirmek zorunda kalmış, 23 gün sonra terörist başı Suriye’yi terk etmiş ve ardından Kenya’da yakalanmıştı. Bugün, sınırlarımızı açtığımız Suriye, belki de en az sorun yaşadığımız komşumuz.
Daha iyi bir yıl dileğiyle…
(Prof. Dr. Ülgen Zeki Ok’un kaleminden)
ulgenok@ulgenok.net