TARİHÇESİ 2 bin 500 yıl önceye, Çinli komutan Sun-tzu’nun yazdığı “Savaş Sanatı” kitabına dayanan psikolojik savaş kavramına; kitapta “düşman halkın kendi aralarındaki uyuşmazlık ve kavgalarını yayınız” olarak bir yorum getirilmiş.
Saldırı ve savunma silahı propaganda, eğitim ve provokasyon olan psikolojik savaşın cephanesi söz, yazı, resim, broşür ve e-posta şeklindeki bilgi; yöntemi ise beyin yıkama.
“Beyaz propaganda”da, kaynağı belli, doğru bilgiler açık olarak kullanılırken, psikolojik savaşın en önemli unsurlarından “gri propaganda”da, kaynağı belli olmayan bilgilerin ne doğruluğu, ne de yalan veya iftira olduğu kanıtlanamıyor; propaganda olduğu izlenimini de vermiyor. Kaynağı belli olan, ama başka kaynaktan çıkıyormuş gibi gösterilen “kara propaganda”da ise hile, entrika, sahte kanıt ve iftira serbest. Uzun vadeli uygulanan, “stratejik propaganda” olarak da adlandırılan “beyin yıkama”da çeşitli araçlarla belli konular abartılarak sürekli tekrar ediliyor ve beyinler istenen bilgiye inandırılıyor. “Fil yöntemi”nde ise hep aynı yoldan geçen filler çukura düşürülüyor; siyah elbiseyle gelip filleri döven avcılar, birkaç gün sonra beyaz giysilerle gelip kurtarıyorlar, ta ki filler artık onları kurtarıcı olarak görene dek. “FİL” ve “İMF”yi oluşturan üçer harfin ikisinin aynı olması ise tamamen rastlantı.
Psikolojik savaşın sonuçları mı?
“Karşı cinse saçını göstermeme”yi en önemli “özgürlük” maddesi sayan bir toplumda, bir de bakmışsınız “bekarlığa veda partileri” yaygınlaşıvermiş. Yorum sizlerin; ancak şüphe getirmeyen gerçek, yeni savaşlarda kurşun yerine bilginin kullanıldığı ve savaşı kimin kazanacağını teknolojinin belirlediği…
*Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Psikolojik Savaş – Gri Propaganda” (Timaş Yayınları)
(Prof. Dr. Ülgen Zeki Ok’un kaleminden, ulgenok@ulgenok.net) 

“YÖNETİŞİCİ” diye bir sözcük yok demeyin hemen; yoksa da olmalı! Neden mi? Anlatayım.
Son zamanlarda moda bir terim var “yönetişim” diye. Yönetimden farkı kabaca şöyle: “Öpmek”ile “öpüşmek” arasında nasıl bir ilişki veya fark varsa, “yönetmek” ile “yönetişmek” arasında öyle bir ilişki veya fark var. Yani “yönetişim” iyi bir şey… İyi yöneticiler “yönetişim” sözcüğünü kullanmasalar bile yönetişimin kurallarını uygularlar. “Yönetişici” olarak adlandırdıklarıma gelince…
Yönetişiciler bol bol yönetişimden ve onun faziletlerinden dem vurmalarına karşın, yönetişimin kurallarının tam tersini uygularlar. Yönetebilme erkine sahip olmayan bu kişileri “yönetici” olarak nitelendirmek olanaksız; idare etme yetenekleri de bulunmadığından “idareci” olarak da adlandırılamazlar. Bu nedenle en iyisi bunlara “yönetişici” demek…
*   *   *
Yönetişiciler göreve geldiklerinde ilk iş “vizyon” ve “misyon” konusunu ele alırlar. Günlerce düşünürler, “vizyon”ları ve “misyon”ları ne olsun diye…
Devamlı “liyakat”ten söz ederler; ama kendileri ikinci sınıf olduklarından, en yakınlarına üçüncü sınıf insanları alırlar. “Katılımcılık” ve “ekip çalışması”ndan söz ederler ama tüm kararları bir kişi verir; kurullarsa doğru dürüst toplanamaz bile. “Hukukun üstünlüğü” derler, hukuku çıkarlarına alet ederler; “şeffaflık, ahlak, erdem” derler, kapalı kapılar ardında çevirmedikleri dolap yoktur.“İletişim” derler, dar ekiplerinin dışındakilere randevu bile vermezler; “birlik, beraberlik” derler, insanları bölerler.
*   *   *
Yönetişiciler Makyevelist’tir. Hedefe giden yolda her şey mubahtır onlara… Ortak özelliklerinden biri de “sahte Atatürkçü” olmalarıdır; eylemleri söylemleri ile taban tabana zıttır. Çok laf, az iş yaparlar. Ziya Paşa, “Aynası iştir kişinin, lafa bakılmaz” sözlerini sanki bu kişiler için söylemiştir. Kurumlarını geriye götürdükleri, tüm çalışanlara zarar verdikleri açıkça ortadayken, ayrılmak akıllarına bile gelmez; kendilerinden başka bir şey düşünmezler. Çünkü yaptıklarının hesabını er geç vereceklerini de hesaba katmazlar.
Yıllar boyunca yönetişimin kurallarını aynen uygulayan iyi yöneticiler de gördüm; tam tersini uygulayan yönetişiciler de… Sıkı sıkı sarıldım iyi yöneticilere, bir şeyler öğrenebilmek için; “yönetişiciler” dense olabildiğince uzak durdum. Sizlere de öneririm…
(Prof. Dr. Ülgen Zeki Ok’un kaleminden, ulgenok@ulgenok.net)